เรียนต่อยุโรป – ฝรั่งเศส
ระบบการศึกษาของสาธารณรัฐฝรั่งเศส
การศึกษาตั้งแต่ระดับก่อนวัยเรียนถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลายเป็นการศึกษาภาคบังคับ นักเรียนไม่ต้องเสียค่าเล่าเรียนและโรงเรียนจัดหาหนังสือให้ยืมใช้ตลอดปีการศึกษา แบ่งเป็น
1.การศึกษาก่อนวัยเรียน เด็กอายุ 3 -5 ปี
การศึกษาก่อนวัยเรียน แบ่งเป็น 3 ชั้น คือ ชั้นเด็กเล็ก (Petite section) ชั้นเด็กกลาง (Moyenne section) และ ชั้นเด็กโต (Grande section) การสอนในระดับนี้ฝึกให้เด็กรู้จักช่วยตนเอง เริ่มเรียนรู้ และพัฒนาทักษะทางภาษาทุกรูปแบบ โดยเฉพาะการสื่อสารด้วยคำพูด
- การศึกษาระดับประถมศึกษา เด็กอายุ 6-10 ปี
การศึกษาระดับนี้ถือเอาอายุเด็กเป็นเกณฑ์ แบ่งออกเป็น 5 ชั้น ได้แก่
– ชั้นเตรียมประถมศึกษา Cours Préparatoire – CP
– ชั้นประถมศึกษาต้นปีที่ 1 Cours Elémentaire 1– CE 1
– ชั้นประถมศึกษาต้นปีที่ 2 Cours Elémentaire 2– CE 2
– ชั้นประถมศึกษากลางปีที่ 1 Cours Moyen 1– CM 1
– ชั้นประถมศึกษากลางปีที่ 2 Cours Moyen 2– CM 2
ครูที่สอนวิชาการหลักๆจะเป็นครูคนเดียวกันคือครูประจำชั้น - การศึกษาระดับมัธยมศึกษา เด็กอายุ 11-18 ปีแบ่งออกเป็น ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย
– มัธยมศึกษาตอนต้น เด็กอายุ 11-14 ปี ในระดับนี้ เด็กเริ่มก้าวไปสู่โลกของการเรียนรู้ที่มีความรับผิดชอบมากขึ้น มีครูเฉพาะแต่ละวิชา หลังจากระดับนี้ไปแล้วการศึกษาจะแยกออกเป็นสายสามัญและสายวิชาชีพ หลักสูตรนี้จึงกำหนดให้ นักเรียนในชั้น 3 ทุกคน เข้ารับการฝึกงานเป็นเวลา 1 สัปดาห์ เพื่อทำความรู้จักกับวิชาชีพต่างๆ
ในสิ้นปีชั้น 3 มีการสอบรับประกาศนียบัตรมัธยมศึกษาตอนต้น (Brevet)
– มัธยมศึกษาตอนปลาย เด็กอายุ 15-17 ปี
ในระดับนี้ แยกเป็น 2 สาย คือ (1) สายสามัญและเทคโนโลยี และ (2) สายวิชาชีพ โดยทั้ง 2 สายแบ่งเป็น 3 ชั้น คือ
ชั้น 2 (Seconde) ในสายสามัญและเทคโนโลยี นักเรียนทุกคนเรียนวิชาพื้นฐาน
ชั้น 1 (Première) ในสายสามัญและเทคโนโลยี นักเรียนเข้าสู่สายวิชาเฉพาะ เช่น สายสามัญวิทยาศาสตร์ สายสามัญเศรษฐศาสตร์และสังคม สายสามัญภาษาและวรรณคดี สายเทคโนโลยีบริหารจัดการ สายเทคโนโลยีออกแบบศิลปะ
ในสายวิชาชีพ หลังจบชั้นชั้น 1 ( Première) นักเรียนสามารถสอบรับประกาศนียบัตรวิชาชีพ Certificat d’Aptitude Professionnelle – CAP หรือ Brevet d’Etudes Professionnel – BEP และเข้าสู่ตลาดแรงงานได้
ชั้นปลาย (Terminale) เมื่อสิ้นปีการศึกษา เด็กต้องเข้าสอบรับประกาศนียบัตร Baccalauréat สายสามัญและเทคโนโลยี หรือ สายวิชาชีพ ซึ่งเป็นการสอบทั่วประเทศใช้ข้อสอบกลาง เป็นการสอบที่เปิดสิทธิให้ศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา
4 การศึกษาในระดับอุดมศึกษา (Higher Education System)
ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (Short Curriculum)
ประกาศนียบัตรวิชาชีพ หรือ DUT (diplôme universitaire de technologie) และ BTS (brevet de technicien supérieur) เป็นหลักสูตรระยะสั้น 2 – 3 ปี (Short Curriculum) ซึ่งหลักสูตร BTS เปิดสอนโดยโรงเรียนมัธยม และหลักสูตร DUT ดำเนินการโดยมหาวิทยาลัย โดยหลังจากจบหลักสูตร DUT และ BTS แล้ว นักเรียนอาจจะเลือกศึกษาเพิ่มเติมในส่วนที่สนใจอีกปีการศึกษา เพื่อนำไปสู่การได้รับใบอนุญาต (licence professionnelle) ได้
หลักสูตรโรงเรียนชั้นสูง (Grandes écoles)
หลักสูตรโรงเรียนชั้นสูง หรือ Grandes écoles มีความคล้ายคลึงกับมหาวิทยาลัย โดยเป็นสถาบันของรัฐและเอกชนที่ได้รับการคัดเลือกมา โดยทั่วไปแล้วจะมีหลักสูตรการศึกษาเฉพาะทาง 3 ปี ในวิชาต่าง ๆ เช่น วิศวกรรมศาสตร์ ธุรกิจ หรือการบริหารรัฐกิจ และนักเรียนจะได้เข้าเรียนโดยพิจารณาจากคะแนนสอบแข่งขัน และต้องเป็นนักศึกษาที่มีคุณสมบัติได้รับ “baccalauréat” มาก่อนและมักเรียนหลักสูตรเตรียมความพร้อมมาแล้วเป็นเวลา 2 ปี สามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่ www.cge.asso.fr
มหาวิทยาลัย (University Curriculum)
มหาวิทยาลัยเป็นสถาบันของรัฐหรือเอกชนที่เปิดสอนหลักสูตรปริญญาด้านวิชาการ เทคนิค และวิชาชีพแก่นักเรียนที่ได้รับ “baccalauréat” หรือเทียบเท่าจากต่างประเทศมาแล้ว การศึกษาในมหาวิทยาลัยนำไปสู่ปริญญาในหลายสาขา โดยจะอยู่ภายใต้สิ่งที่เรียกว่า “The LMD Framework” ที่ย่อมาจาก Licence, Master และ Doctorat ดังนี้ :
Licence ระดับใบอนุญาต หรือ ระดับปริญญาตรี
หลักสูตรระดับปริญญาตรีในฝรั่งเศส มีในวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยหลายแห่ง “เป็นหลักสูตรที่มีระยะเวลา 3 ปี เทียบเท่าระดับปริญญาตรีในประเทศอื่น ๆ” โดยในการเข้าเรียนระดับปริญญาตรีในฝรั่งเศส จะต้องมีประกาศนียบัตรมัธยมปลายหรือเทียบเท่า รวมทั้งมีคุณสมบัติตรงตามข้อกำหนดเพิ่มเติมของแต่ละมหาวิทยาลัย
Master ระดับวิชาชีพ หรือ ระดับปริญญาโท
หลักสูตรระดับปริญญาโทในฝรั่งเศส โดยทั่วไป มักใช้เวลา 2 ปี ถึง 6 ปี ขึ้นอยู่กับหลักสูตรและระดับความยากของมหาวิทยาลัยที่เลือก เช่น กฎหมาย ธุรกิจ หรือวิศวกรรมศาสตร์ หรืออาจเป็นปริญญาด้านการวิจัย “ซึ่งการศึกษาระดับปริญญาโท จะสามารถนำไปสู่การทำงานระดับปริญญาเอกต่อไป”
สำหรับค่าใช้จ่ายในการเรียน รัฐบาลฝรั่งเศสให้เงินอุดหนุนมหาวิทยาลัยเสมอมา ดังนั้น ค่าเล่าเรียนจึงถูกกว่าที่อื่นในยุโรปหรือแม้แต่ในอเมริกา โดยมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยอยู่ที่ 3,770 ยูโรต่อปี (ประมาณ 143,000 บาท) สำหรับหลักสูตรปริญญาโท ค่าเล่าเรียนนี้อาจแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัยว่าเป็นของรัฐหรือเอกชน
Doctorat ระดับปริญญาเอก
“นักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท สามารถเรียนหลักสูตรเพิ่มอีก 3 ปีเพื่อให้มีคุณสมบัติสำหรับปริญญาเอก” และอาจเป็นระดับที่บังคับสำหรับบางสายวิชาการด้วย เช่น ปริญญาเอกเป็นข้อบังคับสำหรับแพทย์ที่ได้รับประกาศนียบัตรด้านการแพทย์ของฝรั่งเศส เป็นต้น ซึ่งมีประเภทของการศึกษาปริญญาเอกในฝรั่งเศส ดังนี้ :
- Le doctorat simple เป็นการศึกษาที่ใช้เวลาประมาณ 3 – 6 ปี ในการเรียน โดยนักเรียนจะต้องลงทะเบียนและการสอบวิทยานิพนธ์ในมหาวิทยาลัยเดียวกัน
- Le doctorat en codirection เป็นการศึกษาที่นักเรียนจะต้องมีอาจารย์ควบคุมวิทยานิพนธ์ 2 ราย อาจารย์ท่านหนึ่งอยู่ในมหาวิทยาลัยที่ลงทะเบียน ส่วนอีกท่านจะอยู่ในสถาบันอื่น ซึ่งอาจจะอยู่ในสาธารณรัฐฝรั่งเศสหรือในประเทศอื่น ๆ ก็ได้
- Le doctorat en cotutelle เป็นการศึกษาที่เมื่อสำเร็จการศึกษา จะได้รับปริญญาเอกในมหาวิทยาลัย 2 แห่ง หรือปริญญาบัตร 1 ใบ ระบุมหาวิทยาลัยทั้ง 2 แห่ง ซึ่งนักเรียนจะต้องลงทะเบียนเรียนในมหาวิทยาลัยทั้ง 2 แห่ง โดยแต่ละแห่งจะมีอาจารย์ควบคุมวิทยานิพนธ์ 1 ราย
- Le doctorat en entreprise (CIFRE) เป็นการศึกษาปริญญาเอกในบริษัท โดยเป็นความร่วมมือของบริษัทและมหาวิทยาลัยของรัฐ นักเรียนจะมีอาจารย์ควบคุมวิทยานิพนธ์ 1 รายที่มหาวิทยาลัย และผู้รับผิดชอบ 1 รายที่บริษัท โดยนักเรียนมีสถานะเป็นลูกจ้างของบริษัทและจะได้รับเงินช่วยเหลือจากรัฐด้วยไปพร้อมกัน
Le doctorat européen conjoint / European Joint Doctorate เป็นการศึกษาที่เน้นโครงการที่สนับสนุนการค้นคว้าวิจัยและนวัตกรรมของสหภาพยุโรป ได้เปิดสำหรับนักศึกษาต่างชาติ โดยจะต้องทำการศึกษาค้นคว้าวิจัยเป็นเวลา 3 ปี ในมหาวิทยาลัย 3 แห่ง ในประเทศยุโรป 3 ประเทศ